Tỷ lệ polypharmacy ở những người lớn tuổi đang ở mức cao nhất từ trước tới nay khiến chúng ta cần phải tụ tập vào việc giảm bớt các loại thuốc không thích hợp. Các chỉ dẫn điều trị dựa trên bằng chứng cụ thể là đích thực cấp thiết giúp chúng ta vượt qua các rào cản để có thể cắt giảm kê đơn một loại thuốc.
Người cao tuổi phải uống quá nhiều thuốc mỗi ngày
David Alldred - một nhà nghiên cứu về sử dụng thuốc an toàn tại Đại học Leeds (Anh) đăng bài trên twitter của anh ấy về đơn thuốc của một bệnh nhân 92 tuổi - người được kê đơn dùng 9 loại thuốc mỗi ngày nhưng đã không dùng bất cứ loại nào trong số đó vì sợ tác dụng phụ. Dòng twitter đã thu được hơn 270.000 lượt hiển thị, 3.600 lượt thích và 1.100 lượt san sẻ, David biết rằng mình đã tạo nên những tác động đáng kể lên các viên chức y tế, bệnh nhân và cả công chúng.
Một dược sĩ đã chuyện trò với bệnh nhân này và họ đã đi đến thống nhất cùng với thầy thuốc điều trị của bệnh nhân giảm số lượng thuốc dùng xuống còn 2 loại mỗi ngày. Điều này đã giảm gánh nặng thuốc dùng hàng tuần từ 77 viên xuống còn 14 viên và tạo ra hình ảnh ấn tượng trên twitter của Alldred. Điều này đã gây ra một cuộc bàn cãi quốc tế về việc cắt giảm dùng 1 thuốc.
Cuộc tranh cãi trên twitter phản ảnh sự quan hoài của toàn thế giới với việc cắt giảm thuốc và đang nhanh chóng nhận được nhiều hơn sự quan hoài. Hệ thống được thiết kế để giúp cắt giảm thuốc đã có ở Canada, Úc và một mạng lưới cũng đang được xây dựng ở Anh. Bước đi này nhằm nâng cao hồ sơ cắt giảm sử dụng thuốc, giải quyết chừng độ kê đơn nhiều thuốc đang càng ngày càng tăng hiện giờ, điều này đã xúc tiến ban hành các chính sách nhà nước ở Anh, Scotland và Xứ Wales cũng như phần đầu tiên trong chỉ dẫn điều trị kê đơn với nhiều thuốc của Viện Y tế và săn sóc Sức khỏe (NICE).
Việc dùng nhiều thuốc cùng lúc ở người cao tuổi đôi khi là không cần thiết.
mặc dầu kê đơn nhiều thuốc có thể ăn nhập nhưng nó cũng có thể đem lại nhiều vấn đề, góp phần gây ra các phản ứng bất lợi của thuốc, chả hạn như tình trạng suy sụp, giảm nhận thức, không tuân thủ dùng thuốc, phải nhập viện và thậm trí mạng vong. Số người già ở Anh đang dùng 5 loại thuốc kê đơn hoặc không kê đơn trở lên đã tăng gấp 4 lần trong 2 thập kỷ qua. Tuy nhiên, Anh không phải là quốc gia độc nhất vô nhị. Nghiên cứu ở Hoa Kỳ và Úc cũng đưa ra những con số thống kê na ná ở người già, với số lượng thuốc được sử dụng tăng theo độ tuổi.
Vì sao người cao tuổi được kê nhiều loại thuốc?
Một trong những lý do vì sao kê đơn nhiều thuốc đang trở thành phổ biến là do có nhiều chỉ dẫn lâm sàng cho cùng một trường hợp bệnh lý. Đối với một bệnh nhân mắc hen suyễn, tiểu đường và viêm khớp dạng thấp, mỗi chỉ dẫn điều trị lại khuyến cáo tầm 3 hoặc 4 loại thuốc. bởi vậy, bệnh nhân có thể mau chóng phải dùng hàng chục loại thuốc trở lên. Thật khó khăn khi bạn phải điều trị cho một bệnh nhân mắc nhiều bệnh và cần sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau thì đâu sẽ là mục đích để cắt giảm thuốc?
Phá vỡ các rào cản để giúp bệnh nhân dùng thuốc
Duncan Petty - nhà khoa học đang dành thời gian để nghiên cứu tối ưu hóa thuốc tại Đại học Tổng hợp Anh. Công việc chính của ông là đánh giá thuốc trong thực hiện nói chung cho biết: Những người kê đơn không phải lúc nào cũng biết loại thuốc nào gây hại. Chúng tôi có một số bằng cớ cho các loại thuốc riêng lẻ, nhưng có rất ít chứng cớ liên tưởng đến sự phối hợp giữa các loại thuốc khác nhau hoặc kê đơn nhiều thuốc với các tác dụng xấu gây nhập viện hay suy sụp ở bệnh nhân.
Công việc của Petty tập hợp vào những người già yếu. Nhiều bệnh nhân mà ông quan sát đã đưa ra quyết định ngừng sử dụng hết thảy các thuốc vì sợ tác dụng phụ. thành ra, điều quan trọng là việc giúp bệnh nhân ngừng sử dụng các loại thuốc không cần thiết và thẳng băng soát để chắc rằng họ tiếp tục được an toàn với việc điều trị ngày nay.
Để làm điều này, dược sĩ cần phải hiểu các rào cản để cắt giảm một thuốc bao gồm sự thiếu nhận thức, sức ỳ, lo sợ với những tác dụng tiêu cực của thuốc, sự phức tạp cùng với đó là khối lượng công việc tăng lên do việc dừng thuốc, đặc biệt là nếu nó không gây ra bất kỳ tác hại nào.
Nina Barnett - dược sĩ tham vấn tại NHS nói rằng các bác sĩ lâm sàng đôi khi lo âu về việc bệnh nhân sẽ phản ứng thế nào nếu họ nói về vấn đề cắt giảm thuốc. Bệnh nhân có thể lo ngại rằng hệ thống trông nom sức khỏe chẳng thể đủ khả năng để điều trị cho họ hoặc vì họ đã già, không nhận được sự coi ngó ăn nhập. Bệnh nhân cũng có thể đặt câu hỏi là tại sao thuốc lại được kê đơn ngay từ bước trước tiên. Nhưng nhiều rào cản đối với việc cắt giảm dùng thuốc có thể được khắc phục bằng cách bảo đảm sự tham vấn với bệnh nhân và cùng san sẻ việc đưa ra các quyết định chung.
Theo Barbara Farrell - một dược sĩ lâm sàng tại Bệnh viện Lão khoa Bruyère ở Ottawa (Canada): Biết được lý do tại sao một loại thuốc lại được kê đơn là một nhân tố quan yếu để cắt giảm sử dụng thuốc. Bạn không ghi chú lại các thông tin cần thiết và bệnh nhân không nhớ tại sao thuốc lại được kê đơn. cho nên, bạn sẽ cảm thấy lo âu khi đề nghị bệnh nhân ngừng dùng thuốc.
Các nhà khoa học cũng khuyên các thầy thuốc lâm sàng nên thường xuyên bàn bạc về việc kê đơn với bệnh nhân và phối hợp với các đánh giá về sự hạp của thuốc như một phần của chăm nom thông thường. “Chúng tôi nhận thấy rằng bệnh nhân lớn tuổi và những người săn sóc họ khá cởi mở với việc kê đơn nhưng họ muốn biết vì sao nên dừng sử dụng một loại thuốc và cũng muốn biết chắc rằng họ sẽ nhận được tương trợ trong suốt quá trình này”.
DS.Trần Ngọc Thịnh
( (Theo pharmaceutical-journal, 2019) )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét