Kinh nghiệm nộp đơn học thạc sĩ ở Canada

Sau khi khoanh vùng vài khóa học tiềm năng tại nhiều trường tại Canada, tôi dành thời kì nghiên cứu và đánh giá từng khóa trước khi chính thức nộp đơn. Ngoài các tiêu chí căn bản là nội dung môn học, chiều dài khóa học, hình thức học (online hay trên giảng đường), tôi xem xét kỹ đề nghị về thực tập, luận án hay dự án tốt nghiệp.

Với người đi làm lâu năm như tôi, một khóa đua đòi hỏi làm luận án tốt nghiệp nặng về nghiên cứu học thuật là không cấp thiết. Nhưng quan trọng hơn cả với tôi là sự hỗ trợ của trường/khoa về phát triển kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên trong lúc theo học. Vì xét cho cùng, nếu một khóa học không gắn kết, không tương tác với từng lớp, hay thậm chí xa vắng tầng lớp bằng những lý luận tưởng chừng cao siêu hay tri thức và kỹ năng thực hành đã lạc hậu, thì khóa học đó khó mà tạo ra những sinh viên biết đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Xác định tư tưởng như trên, tôi quyết định viết email giao thông với đại diện tuyển sinh các khóa học đã khoanh vùng tại các trường. Trong thư, tôi giới thiệu về bản thân, kinh nghiệm, mong muốn khi đăng ký học, đính kèm bản CV và hỏi hai câu. Thứ nhất là nền móng và mong muốn của tôi có thể được đáp ứng qua khóa học không? Thứ hai, những tương trợ của khóa học về phát triển nghề nghiệp (professional development).

Tôi cũng dựa trên chừng độ phản hồi thông tin để quyết định có nên nộp đơn vào khóa đó hay không. Có những người đại diện cả tuần vẫn không đáp email cho tôi, lại có những người không rõ ràng, miễn cưỡng hay đáp cho qua. Tôi cho rằng, những trường có "dịch vụ khách hàng" không tốt thì khó mà tương trợ sinh viên tốt được, nên cũng loại bỏ hết.

Một góc University of British Columbia, trường đứng thứ hai trong top 10 đại học tốt nhất Canada năm 2020. Ảnh: Anh Thi

May mắn cho tôi, trường University of British Columbia (UBC) chẳng những có khóa học hợp (thạc sĩ Quản lý Công nghệ, ngành Năng lượng sạch), mà đại diện tuyển sinh còn nhiệt thành phản hồi và hướng dẫn thêm về việc chuẩn bị hồ sơ sao cho thuyết phục hội đồng tuyển sinh.

Giám đốc chương trình còn dành thời kì gọi điện qua Skype với tôi để luận bàn thêm về chương trình đào tạo, song song hỏi tôi thông báo về chính sách và hiện trạng phát triển năng lượng sạch tại Đông Nam Á. Ông muốn tôi chuẩn bị những điều này để san sớt với các bạn sinh viên Canada và quốc tế trong khóa học tại UBC.

UBC là đại học công và lâu đời nhất tại tỉnh bang British Columbia (BC). Là một trong những đại học nghiên cứu hàng đầu thế giới, UBC cuốn hơn 65.000 sinh viên, từ đại học đến sau tiến sĩ, đến từ Canada và hơn 140 nhà nước. UBC cũng là cái nôi đào tạo các đời kỹ sư cho tỉnh bang BC.

Khi vào học ở trường tôi mới biết làm sinh viên của trường không chỉ là khát khao của nhiều sinh viên quốc tế mà còn của chính người dân Canada. Đương kim Thủ tướng Justin Trudaeu tốt nghiệp cử nhân giáo dục tại UBC năm 1998, trước đó hai cựu thủ tướng John Turner và Kim Campbell học UBC. Trường có 6 cựu học viên và nhà khoa học từng được trao các giải Nobel.

Qua những trải nghiệm nộp đơn, tôi nhận thấy việc chủ động liên lạc với trường không chỉ giúp bạn hiểu kỹ hơn về khóa học trước khi nộp đơn mà qua đó còn thiết lập mối quan hệ với trường. chí ít, bộ phận tuyển sinh biết đến bạn, năng lực và mong muốn của bạn so với khi bạn nộp trực tiếp và không có mối liên can nào trước đó với trường. Tôi nghĩ mối liên quan đó sẽ thuận lợi hơn cho việc gạn lọc hồ sơ ban sơ trước khi trình lên hội đồng tuyển sinh chuẩn y.

Vậy còn bài luận giải thích lý do du học (Statement of Intent) và kế hoạch học tập (Study Plan) với một người đã trên 40 tuổi thì sao? Theo tôi, việc học là chuyện cả đời, nên bạn bao nhiêu tuổi mà đi học không quan trọng bằng cớ minh vì sao việc đi học của bạn là cấp thiết. Tôi làm tham vấn trong lĩnh vực năng lượng sạch nên đưa ra nhiều số liệu tham khảo về nhu cầu thị trường cần lao trong lĩnh vực này.

Tôi xác định bản thân sẽ đấu tham gia vào tiến trình từng lớp chuyển đổi từ năng lượng bẩn sang năng lượng sạch. bởi vậy, việc học sẽ giúp tôi cũng cố nền tảng kỹ thuật, trang bị thêm kiến thức về phát triển các dự án năng lượng sạch mà tôi còn thiếu, song song bổ túc thêm những kỹ năng về quản trị dự án và quản trị doanh nghiệp mà những người làm trong lĩnh vực chuyên môn kỹ thuật cần phải có trên con đường phát triển nghề. Đó là cách mà tôi trình bày trong bài luận nộp vào trường UBC và được vị giám đốc chương trình đào tạo đánh giá cao ưng chuẩn cuộc gọi Skype với tôi.

Về tổng thể trong bài luận, tôi rứa giải đáp ba câu hỏi có liên hệ chém với nhau. Thứ nhất, nền tảng học thuật và kinh nghiệm làm việc của bạn là gì? trả lời tốt câu này sẽ thuyết phục hội đồng tuyển sinh về việc bạn sẽ đáp ứng đề nghị của khóa học như thế nào. Thứ hai, bạn mong muốn gì từ khóa học? đáp tốt câu này cho thấy bạn đã nghiên cứu kỹ khóa học như thế nào và bạn sẽ kết nạp được những tri thức, kỹ năng gì sau khóa học.

Thứ ba, việc hoàn thành khóa học đó sẽ giúp bạn đóng góp gì cho tầng lớp? Câu này nghe có vẻ to tát, nhưng xét cho cùng, đáp câu này cho thấy việc học trước nhất giúp bạn phát triển về mặt nghề nghiệp mà tầng lớp đang cần hay không. thiên hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực bạn đang làm hoặc dự định làm sẽ giúp bạn định hình được việc giải đáp cho câu hỏi này.

Như đã đề cập trong bài trước, Luật di cư của Canada cho phép sinh viên quốc tế mang theo "người phụ thuộc", gồm vợ/chồng và con cái. Con của người có giấy phép học tập và làm việc được học trường công miễn phí, từ mẫu giáo đến hết lớp 12. Vợ/chồng của sinh viên được cấp giấy phép làm việc mở, là loại giấy phép làm việc không hạn chế. Đa số trường ở Canada có mục hướng dẫn xin giấy phép du học cho sinh viên quốc tế, nhưng thông tin cập nhật và chính xác nhất thì nên tham khảo trang web của IRCC.

Sau khi nhận thư mời nhập học của UBC, tôi bắt tay vào chuẩn bị hồ sơ xin giấy phép du học và làm việc cho cả gia đình (4 người). Quá trình chuẩn bị hồ sơ gồm khám sức khỏe, làm lý lịch tư pháp, công chứng giấy tờ, chứng minh tài chính, và kèm kế hoạch học tập (study plan). Trong kế hoạch học tập, tôi nói rõ mục đích đi học và mong muốn bản thân sẽ làm gì sau khi học.

Rồi tin mừng đến vào một buổi chiều tháng 11, những cầm của tôi gần một năm qua đã có thành tựu bước đầu. Chỉ có hơn một tháng để sắp xếp mọi thứ cho hành trình dài sắp đến, tôi chia tay công việc, từ giã người nhà, bước lên chuyến bay rời Sài Gòn vào đúng buổi chiều Giáng sinh năm ấy.

Đến trường bay Vancouver khi tối muộn, chúng tôi chờ vài tiếng để nhân viên thiên di cấp tờ giấy phép du học và các giấy má khác cho thành viên gia đình. Những ngày đầu năm mới, tôi chính thức trở thành sinh viên UBC, một trải nghiệm hoàn toàn mới lạ với người trên 40 tuổi lần đầu du học, có gia đình đi cùng .

Nguyễn Đăng Anh Thi